Życie ptaków w ROD na RELAXie w Polskiej Nowej Wsi (27): DZIĘCIOŁ DUŻY


Z całą odpowiedzialnością mogę powiedzieć, że dzięcioł duży działa w służbie dla lasu i jego mieszkańcom. To taki ptasi deweloper. Dzięcioły gniazdują od kwietnia do czerwca w dziuplach kutych w żywym drewnie. Wyściółkę gniazda stanowią wióry pozostałe po pracy nad gniazdem. Co ważne prawie nigdy nie gniazdują dwa razy w tym samym miejscu – więc to takie apartamenty deweloperskie, które w następnym roku przekazują na rynek wtórny dla ptaków, a nawet mniejszych ssaków. Budkę lęgową dla dzięcioła dużego można zaprojektować wyłącznie z drewna sosnowego.

Dzięcioł duży ma pionową sylwetkę długości 21-25 cm, charakterystyczne czerwone podogonie i czapeczkę, a na szyi, barkach oraz sterówkach białe plamy. Posiada duży i silny dziób podobny do dłuta z jeżykiem długim jak całe ciało, mocne nogi z dwoma parami przeciwstawnych palców i wyjątkowo sztywne pióra ogona, którymi podpiera się podczas wędrówki po pniach drzew.

Dziób dzięciołowi służy nie tylko do zdobywania pokarmu. Jest on wyspecjalizowany do wykuwania dziupli. Siła dzioba i szybkość, z jaką dzięcioł przerabia drewno na wióry, są nieprawdopodobne – jest w stanie dziobać 20 razy na sekundę, co słychać w promieniu 3 km. Gdy pracuje, wióry sypią się nieprzerwanym strumieniem, jak spod piły łańcuchowej a pióra na jego nozdrzach zapobiegają w dychaniu cząsteczek drewna. Dzięcioł nie ma bólów głowy od dziobania. Ma czaszkę o wzmocnionej strukturze, aby rozłożyć siłę uderzeń, dodatkowe mięśnie czaski te działają jak ochronny kask dla mózgu.

Dzięcioł duży prowadzi tryb życia osiadły i zamieszkuje teren całej Polski, jest gatunkiem chronionym. Jego głównym pogram są korniki, mrówki i larwy owadów np. chrząszczy, schowane pod korą chorych lub zmurszałych drzew, ale również owoce, nasiona wydobywane z szyszek, żołędzie i orzechy. Zimą w ROD „Relax” dostaje słoninkę oraz nasiona słonecznika wyłożone w tradycyjnych karmnikach. Z powodzeniem karmnik może zastąpić także pieniek z nawierconymi otworami, w który można wtykać smalec wymieszany z mielonymi orzechami.

W Polsce objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.

Autorzy tekstu:
Teresa Magdy – działkowiczka ROD “Relax” w Polskiej Nowej Wsi
Ewa Majewska – St. instruktor ds. ogrodnictwa OZ PZD w Opolu

Autor fotografii: Teresa Magdy