Życie ptaków w ROD na RELAXie w Polskiej Nowej Wsi (25): BOCIAN BIAŁY


Chyba każdy zna bociana białego. Jest to duży ptak 100-115 cm wysokości o wadzie średnio 4 kg. Rozpiętość jego skrzydeł sięga około 2 m, zaś dziób mierzy do 20 cm. Niestety coraz rzadziej obserwuję te piękne ptaki w pobliżu naszego ogrodu.

Bocian jest gatunkiem zasiedlającym krajobraz rolniczy, a jego występowanie wiąże się głównie z terenami podmokłymi w pobliżu, których obserwuje się największą koncentrację gniazd. Jeszcze niedawno w pobliżu naszego ogrodu było dużo podmokłych łąk, więc i populacja tych ptaków też była spora. Niestety obecnie łąki wokół naszego ogrodu są osuszane, zasypywane i zamieniane na grunty orne, intensywnie eksportowane. Te zmiany spowodowały znaczny spadek ich liczebności w naszym otoczeniu. Ale nie tylko zamiana nieużytków w grunty orne, również wycinka drzew obok ogrodu wpływa na zmniejszanie się populacji innych ptaków, nad czym ubolewam. Przeglądając fotografie na przestrzeni lat 2013-2022 widać zmiany zachodzące w przyrodzie. Obserwuję tez zaśmiecanie lasu obok.  

Pokarm bociana stanowią wyłącznie zwierzęta, które należą do różnych grup systematycznych. Ofiarami są m.in. płazy, gryzonie, ssaki owadożerne (np. krety), duże owady (np. szarańczaki, chrząszcze), ryby, dżdżownice a czasami gady czy pisklęta lub jaja ptaków. Skład bocianiej diety zmienia się w zależności od rejonu, pory roku oraz od panujących warunków. W celu ochrony żerowisk wyznaczane są obszary specjalnej ochrony. Tereny żerowiskowe chronione są także w parkach narodowych, np. w Biebrzańskim Parku Narodowym i Narwiańskim Parku Narodowym.

Bociany są ptakami migracyjnymi. Odlatują stadami w sierpniu i wrześniu, a wracają w końcu marca i kwietnia. Nasz kraj zamieszkuje 25% światowej populacji tego gatunku. Swoje gniazda zakładają bociany w pobliżu siedzib ludzkich budując je na drzewach, budynkach gospodarczych, a w ostatnich latach coraz częściej na czynnych słupach trakcji energetycznych (ponad 60% par w Polsce gnieździ się na słupach energetycznych).

Śmiertelne kolizje z liniami energetyczni a także utrata odpowiednich żerowisk w wyniku osuszania terenów podmokłych i miejsc gniazdowych spowodowały, że bocian biały znajduje się pod ścisła ochroną gatunkową i został objęty specjalnym programem “Program Ochrony Bociana Białego i Jego Siedlisk”.

Autorzy tekstu:
Teresa Magdy – działkowiczka ROD “Relax” w Polskiej Nowej Wsi
Ewa Majewska – St. instruktor ds. ogrodnictwa OZ PZD w Opolu

Autor fotografii: Teresa Magdy