Życie ptaków w ROD na RELAXie w Polskiej Nowej Wsi (2): Zięba

W styczniu w naszym ogrodzie można spotkać samca zięby. Został on na zimę, aby strzec gniazda i swojego rewiru. Jest to ptak terytorialny i wykazuje dużą agresję, gdy do chodzi do spotkań pomiędzy osobnikami tego gatunku. Samice jesienią odleciały na południe i wrócą wiosną.

Zięby nie są ptakami zbyt płochliwymi, można się do nich zbliżyć nawet na kilka metrów. Spotkać je można praktycznie wszędzie gdyż nie wykazują przywiązania do jednego konkretnego środowiska. Gatunek ten występuje wszędzie tam gdzie znajdzie drzewa: lasy liściaste, iglaste i mieszane, parki, zadrzewienia polne, ogrody oraz sady. W naszym lesie i ogrodzie to świerki, sosny, drzewa liściaste stwarzają dogodne warunki do budowy gniazda. Również pożywienia u nas im nie brakuje. Od jesieni do wiosny często widuje się zięby na otwartych terenach, gdzie żywią się nasionami roślin oraz owocami jagód, jabłoni, śliw, porzeczek i grusz. Chodzą po ziemi i dziobią smakołyki. Wiosną natomiast żywią się owadami i innymi bezkręgowcami zbieranymi z liści i gałązek. Żerując przeczesuje teren małymi krokami, przy których non stop kiwa głową.

Są dwie teorie pochodzenia nazwy zięba. Pierwsza naukowa odnosi się do tego, że samice odlatują, a większość samców zostaje, aby bronić terytoriów. Druga natomiast mówi o tym, iż ptaki te zaniepokojone wydają ostre: „ziii”. Tak czy inaczej samce zięby to wspaniali śpiewacy, świerkają nawet do 2000 razy dziennie porównywalnie do śpiewu słowika.

Samiec charakteryzuje się: czarnym czołem, szarym berecikiem oraz brązowym grzbietem. Policzki ptaka oraz podbrzusze przybierają kolor czerwony i różowy. Skrzydła są czarne z dwoma wyraźnymi białymi paskami a lotki obrzeżone żółtawym kolorem. Samica ubarwiona jest skromniej, w jej szacie przeważa kolor szary i oliwkowobrązowy. Na skrzydłach podobnie jak u samca występują dwa białe paski. Wielkością przypominają wróbla.

Zięby nigdy nie zamieszkują w budkach, bo budują gniazda otwarte na wysokości nie wyższej niż 4 m nad ziemią w rozwidleniach gałęzi. Zięba w Polsce objęta jest ścisłą ochroną gatunkową.

Porada dla działkowców:

  1. sadźmy dla zięb krzewy i drzewka owocowe oraz zakładajmy łąki kwietne zamiast angielskich trawników
  2. jako, że ptaki te najchętniej podejmują pokarm z ziemi wykładajmy zimą pod karmnikiem mniejsze nasiona, płatki owsiane i drobne cząstki owoców

Autorzy tekstu:
Teresa Magdy – działkowiczka ROD “Relax” w Polskiej Nowej Wsi
Ewa Majewska – St. instruktor ds. ogrodnictwa OZ PZD w Opolu

Autor fotografii: Teresa Magdy